ABD Merkez Bankası'nın faiz oranı kararı hem ulusal hem de yabancı yatırımcıların heyecanla takip ettiği konuların başında geliyor. Bu durumun nedeni, FED tarafından açıklanan faiz oranının normalde borsa, döviz kuru, enflasyon ve diğerleri gibi birçok ekonomik unsur üzerinde doğrudan etkisi olmasından kaynaklanıyor. Merkez Bankası FED faiz kararı doğrultusunda hareket edebilir. Ayrıca, kendi para politikasını belirlerken FED’in kararlarını dikkate alabilir. Biraz daha açmak gerekirse; faiz oranı kararı, ABD dolarının değerini belirlemede doğrudan rol oynayan faktörlerden biri olarak tanımlanıyor. Bu nedenle, FED faiz oranı ve FED kararı kavramı büyük veya küçük fark etmeksizin tüm yatırımcıların farkında olması gereken bir kavram olarak ifade edebiliriz.
Slayz App olarak seni bu yazıda “Fed Faiz Kararı” kavramı hakkında bilgilendiriyor olacağız. Konunun ilgini çektiğini düşünüyoruz. Öyleyse, yazımızı okumaya devam et!
📢 FED Faiz Kararı Nedir?
Hedef faiz oranı veya gecelik faiz oranları, bir bankanın diğerine borç verdiği orana ilişkin bir para politikası kuralı olarak tanımlanmaktadır. FED tarafından açıklanan faiz oranları, tüm küresel ekonomide dalgalanmalar meydana getirme olasılığı olan önemli bir gösterge olarak karşımıza çıkmaktadır. Tarihsel olarak baktığımızda; faiz oranlarındaki herhangi bir değişiklik, aynı zamanda döviz kurlarında da değişikliğe neden olduğunu söyleyebiliriz.
Ayrıca, Federal Açık Piyasa Komitesi'nin faiz oranı kararları, ekonomideki tüketim eğilimini ve enflasyon oranını etkilemektedir. Hem yerli hem de yabancı yatırımcılar için bir gösterge olarak büyük önem taşıyan FED faiz oranları, aynı zamanda hisse senedi piyasasındaki eğilimlerin yönünü şekillendirme gücüne sahiptir.
🤔 FED Faiz Kararı Neden Önemlidir?
Haydi, bir ülkenin ekonomisini bir insan vücudu olarak düşünelim! Bir ülke ekonomisindeki alım satım yoluyla paranın hareketini insan vücudundaki kan dolaşımına benzetebiliriz. Bu nedenle, bir ekonomide oluşan alım satım, bir insanın vücudundaki kan akışının durmasına benzer. Bu durum bize ekonominin ölmeye başladığını gösterir. Başka bir deyişle, tıpkı bir insanın vücudundaki kan dolaşımı durduğunda insanın yaşamının sona ermesi gibi; bir ülkede alım satımın yavaşlayarak mevcut paranın el değiştirmesinin giderek durması ülkedeki ekonominin ölümüyle sonuçlanır.
Faiz oranlarının bu kadar önemli olmasının sebebi işte budur. Faiz oranları ekonomiye hayat verebilirken onu öldürme gücüne de sahip olduğunu söyleyebiliriz.
Faiz oranlarını ödünç alınan paranın maliyeti olarak düşünürsek, borçlanma maliyetini artırmak sadece kişisel harcamalarımızı değil aynı zamanda yeni iş yatırımlarımızı da etkileyecektir.
Kısaca özetlemek gerekirse, faiz oranlarının %15 olduğu bir ülkede 100 dolar borçlanmanın maliyeti 115 dolar olacaktır. Bunu 115 dolarlık bir etikete sahip 100 dolar olarak düşünebilirsiniz.
💸 Faiz oranları arttığında, bankaların birbirlerinden ödünç aldıkları paranın fiyatı daha pahalı hale gelir. Bu nedenle, bankalar verdikleri her türlü kredinin faiz oranlarını yükseltir ve bu olumsuz durumu hem bireysel hem de kurumsal müşterilerine yansıtırlar. Peki, “FED faiz indirirse ne olur?” FED faiz indirirse, dolar zayıflayabilir, altın fiyatları yükselebilir ve piyasalarda riske yönelim artabilir. Bu durumlarda, yatırımlarını planlarken mutlaka fiyat kazanç oranını göz önünde bulundurmalısın. Böylelikle, yatırımların için mantıklı ve stratejik kararlar alabilirsin.
💲Borçlanma faiz oranı yükseldiğinde, insanlar borçlanma veya kredi kartı kullanımı için harcamalarını azaltmaya başlarlar. Bu durumu kendi hayatından da fark etmiş olabilirsin. İnsanlar böylece borçlanmayı ve harcamayı da azaltmayı hedeflerler. Daha düşük harcama, ekonomideki ek kişilerin daha düşük miktarları eve götürmesi anlamına gelir. Ayrıca, şirketlerin yeni yatırımlar için aldıkları kredilerin fiyatı yükseleceğinden, kurumsal sektör yatırımını azaltacak ve bu da gelecekteki üretimi dolaylı olarak azaltacaktır.
📉 Bunun nedeni, faizin "karşılaştırmalı" olarak daha az riskli bir yatırım olmasıdır. Bu nedenle; faiz oranını artırmak, insanların nispeten risksiz yatırımlara olan talebini artırır ve tam tersi olarak ticari yatırımları azaltır. Üretime dayalı gerçek yatırımlar veya hisse senetleri aracılığıyla şirket ortaklıklarına dayalı yatırımlar yerine, daha basit getiriler sağlayan faiz tercih edilmeye başlar.
Yukarıda bahsedilenlere ek olarak; üretim ve yatırımlarda düşüş, hem daha az iş fırsatı hem de ekonomi için daha az gelir kaynağı anlamına gelir.
❗️ Faiz Neden Artırılır?
Faiz oranlarındaki artışlar bu kadar ters etki yaratıyorsa, neden yükseltiyorlar? Pratikte, parasal genişleme ve hızlı ekonomik büyüme tercihi altında elverişli olmasa da, bazen tercihin bile gözden çıkarılması gerekir ve faiz oranlarının yükseltilmesi bir ülkenin ekonomisinin refahı için bir zorunluluk haline geliyor.
Nispeten uzun süreler boyunca düşük faizli bir ortamda, ekonomiye uygulanan herhangi bir parasal teşvikle enflasyon artar, yerel para birimi değer kaybeder. Bunun sonucu olarak da ekonomi patlamaya başlar. Bu senaryoda, oranları artırmak enflasyonla mücadele için en önemli araçlardan biri haline geldiğini söyleyebiliriz.
Bunun günümüzdeki en iyi örneği ABD'dir. Fed, pandemi döneminde faiz oranlarını %0-25'e düşürdü ve uzun süre bu aralıkta kaldı; varlık alımını hızlandırdı. Ülke, ekonomiye para yatırmaya başladı ve ABD ekonomisi bu stratejinin sonucunda canlanmaya başladı.
💲 Peki “Varlık alımları ne anlama geliyor?” Basitçe ifade etmek gerekirse, daha önce halka ihraç edilmiş borç senetlerinin, onlardan borç para almak karşılığında geri satın alınmasıdır. Borç senetleri Fed'e geri döndü ve yeni basılan dolarlar halka dağıtıldı.
Geri alımların sonu, doğal olarak, Fed'in ekonomiye daha fazla para enjekte etmesini engelleyecektir. Fed'in genişlemeci politikaları nedeniyle, ABD'deki enflasyon 40 yıllık zirvede. Aslında, Fed'in yüksek faiz oranı mekanizmasına geri dönmeyi ve varlıkların geri alımını durdurmayı planlamasının nedeni de budur.
📈 FED Faiz Artırırsa Ne Olur?
Yukarıda faizin önemine ilişkin senin için oldukça önemli bilgiler sunduk. Fed faizi arttırdığında, ekonomideki yüksek harcama ve borçlanma faiz oranlarındaki artışla birlikte azalma eğilimine gider. Ürün ve hizmetlere olan talebin azalması da fiyatların düşmesi veya aynı kalması yönünde baskı yaratır.
Bu durum bize gösteriyor ki pratikte faiz oranlarını artırmak genellikle enflasyonun nedenlerine karşı mücadele etmek için etkili bir araç sağlıyor. Yüksek enflasyon nedeniyle paranın değerindeki kaybı önlemek için ne yapacağınızı hala merak ediyorsan, doğru yerdesin ve yazımızı okumaya devam et.
🏦 Faiz oranlarındaki artışın aynı zamanda risksiz yatırımların getirisini de artırdığını söyleyebiliriz. Bireyler ve kurumlar tasarruflarını hisse senedi, parçalı hisse senedi gibi riskli yatırım araçlarına yönlendirmek yerine düşük riskli faiz ve türev yatırım araçlarına yönlendirir.
Böylelikle, borsaya olan talebin azalmasından dolayı, ülke içerisindeki para dolaşımı banka kasalarına gireceğinden enflasyon düşmeye başlar. Bu, yüksek oranlardan faiz elde etmek isteyen diğer ülkelerden yatırımcıları cezbeder ve dolayısıyla sonuç olarak ülkedeki döviz miktarını artırır.
📈 FED Faiz Artırırsa Dolar Ne Olur?
Yukarıda faizin önemi hakkında bahsettiğimiz gibi, ekonomideki yüksek harcama ve borçlanma faiz oranlarındaki artışla birlikte azalma eğilimindedir. Ürün ve hizmetlere olan talebin azalması da fiyatların düşmesi veya aynı kalması yönünde baskı yaratır.
Bu nedenle, pratikte faiz oranlarını artırmak genellikle enflasyonun nedenlerine karşı mücadele etmek için etkili bir araç sağlar. Yüksek enflasyon nedeniyle paranın değerindeki kaybı önlemek için ne yapacağını merak ediyorsan, doğru yerdesin!
Faiz oranlarındaki artış aynı zamanda risksiz yatırımların getirisini de artırır. Bireyler ve kurumlar teknik analiz yaparak tasarruflarını hisse senedi gibi yüksek riskli yatırım araçları yerine düşük riskli faiz ve türev yatırım araçlarına yönlendirir.
Bu nedenle, borsaya olan talebin azalması nedeniyle, para dolaşımı banka kasalarına gireceğinden enflasyon düşer. Bu, yüksek oranlardan faiz elde etmek isteyen diğer ülkelerden yatırımcıları cezbeder ve dolayısıyla ülkedeki döviz miktarını artırır.
📌 FED Faiz Artırırsa Borsa Nasıl Etkilenir?
FED faiz oranı kararları yatırım araçları olarak altını ve hisse senedi piyasasını da etkiler. FED faiz oranı kararı yüksek olduğunda altının değeri düşecektir çünkü yüksek faiz oranları altına olan talebi düşürme eğiliminde oluyor. Aksi takdirde, ülkede altının fiyatının yükselmesi beklenir.
Hisse senedi piyasası ile ilgili olarak, FED faiz oranı kararının hisse senedi piyasasını nasıl etkileyeceğine dair kesin bir bilgi veremeyiz. Çünkü borçlanma maliyetleri ve şirketlerin diğer ekonomik dinamikleri, faiz oranının yüksek veya düşük olmasını büyük ölçüde belirler. Bu nedenle, değişen koşullar altında, şirketlerin hisse senedi piyasasındaki performansları olumlu veya olumsuz yönde değişebilir.
📉 FED Faiz Artırırsa Altın Nasıl Etkilenir?
“Faiz artarsa altın ne olur?, FED faiz kararı altını nasıl etkiler?” soruları da aklına gelmiş olabilir. Faiz oranları yükseldiğinde, yatırımcılar daha yüksek getirili varlıklara yöneldiği için altının cazibesi azalabilir ve bu durum altın fiyatında düşüşe neden olabilir.FED'in faiz artırımı aynı zamanda altın ve borsa gibi yatırım araçlarını da doğrudan etkiler. Genel olarak altın en güvenli emtiaların başında geliyor. FED'in faiz artırımı, doların değerini artırdığı için ons başına altın fiyatını düşürür. Bu durumun , altın fiyatlarının düşmesiyle birlikte talepte bir azalma olur. Bu nedenle, FED'in faiz artırımı veya basitçe faiz artırımı sinyalinin altın fiyatlarını olumsuz etkilemesinin yollarından biri budur.
“FED faiz artırırsa altın ne olur?” sorusunu böylelikle yanıtlamış olduk.Geçmiş, FED faiz oranlarını değiştirdiğinde altın fiyatına ne olduğu güzel bir örnekle inceleyelim. Örneğin, 2015 ile 2018 arasında FED toplamda 9 politika oranı artışı gerçekleştirdi - bu süre zarfında altının ons fiyatı yaklaşık %10 düştü. Geleneksel olarak, altının fiyatı Federal Rezerv faiz oranı kararlarına duyarlı olabilir, ancak her zaman değildir. Bunun nedeni, yalnızca Federal Rezerv kararına değil, aynı zamanda birçok başka faktöre de bağlı bir unsur olarak karşımıza çıkmasıdır.
🔍 FED Faiz Kararı Ne Zaman Açıklanır?
“Merkez Bankası faiz artırırsa dolar ne olur?” sorusunu senin için detaylı olarak yanıtlamaya çalıştık.Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, TCMB, faiz oranlarıyla ilgili kararlarını duyurmak için yıl boyunca farklı zamanlarda Para Politikası Kurulu, MPC toplantıları düzenlemektedir. Toplantıların gerçekleştirileceği bu tarihler genellikle yılın başında belirleniyor.PPC tarafından 2025 Merkez Bankası faiz oranı kararlarının duyurulmasının tarihleri şu şekilde sıralayabiliriz:
- 23 Ocak 2025
- 6 Mart 2025
- 17 Nisan 2025
- 19 Haziran 2025
- 24 Temmuz 2025
- 11 Eylül 2025
- 23 Ekim 2025
- 11 Aralık 2025
👀 FED Faiz Kararlarının Türkiye Ekonomisine Etkileri
Faiz oranı artışları, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeleri de cari açığını dış kaynaklarla finanse etmeye yönlendiriyor. Dış kaynakların artan maliyeti, Türkiye de dahil olmak üzere gelişmekte olan ülkelerin borçlanma ihtiyaçları üzerinde yukarı yönlü baskı yaratacaktır. Türkiye için ek bir sorun ise FED faiz oranlarındaki artışın Türk Lirası'nın ABD dolarına karşı değer kaybetmesine yol açabileceği ve dolayısıyla daha yüksek ithalat maliyetleri yoluyla enflasyonu daha da artırabileceğidir.
FED'in faiz oranındaki artış, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde yatırımcıların sermaye girişi için finansman ihtiyaçlarını karşılamasını zorlaştıracaktır.
💰 FED Faiz Artışlarının Tarihsel Etkileri
Tarihsel olarak incelediğimizde, ABD Merkez Bankası faiz oranlarını artırdığında, ABD Doları için "yatırım talebi" de artma eğiliminde olduğunu görüyoruz. Ayrıca, ABD Doları daha yüksek faiz getirilerine sahip olduğundan, uluslararası yatırımcılar döviz varlıklarını ABD Doları'na dönüştürmeye başlayabileceğini de söyleyebiliriz.
Bu nedenle, Fed faiz artışlarında gelişmekte olan ülkelerin diğer para birimlerinin çoğu, özellikle Türkiye, ABD Doları karşısında değer kaybettiğini görebiliriz.
Slayz App olarak bu yazımızda senin için “Fed Faiz Kararı Nedir?” sorusunu cevaplamaya çalıştık. Daha fazla içerik için Slayz App’i Playstore’dan veya App Storedan indirebilir, hemen yatırım dünyasına giriş yapabilirsin.