Temettü Kesinti Tarihi (Ex-Date)
Ex-date (temettü kesinti tarihi), bir hissenin temettü hakkı olmadan işlem görmeye başladığı gündür. Bu tarihte ve sonrasında hisseyi alan yatırımcı, o dönemin temettüsünü almaz. Türkçede karşılığı hak kullanım tarihi olarak geçer.
BIST'te hak kullanım tarihi nasıl işler?
Türkiye'de ABD'deki gibi ayrıca ilan edilen bir "ex-dividend date" yoktur. BIST'te şirket, KAP'ta bir hak kullanım tarihi açıklar; bu tarih hem ödemenin yapıldığı hem de hissenin temettüsüz işlem görmeye başladığı gündür.
Sıralama şöyle:
| Aşama | Ne olur |
|---|---|
| Genel kurul | Dağıtılacak tutar ve hak kullanım tarihi onaylanır, KAP'ta duyurulur. |
| Hak kullanım tarihinden önceki gün | Hisse hâlâ temettü hakkıyla birlikte işlem görür. Bu güne kadar alan temettüyü alır. |
| Hak kullanım tarihi | Hisse düzeltilmiş baz fiyattan açılır. Ödeme yatırımcı hesaplarına geçer. |
Yani "ex" olan gün, ödeme günüyle aynı gündür. ABD'de bu iki tarih ayrıdır ve arada birkaç iş günü olabilir.
Temettüyü almak için hisseyi ne zaman almalıyım?
Hak kullanım tarihinden önce almış olmanız yeterli. Süre şartı yoktur — hisseyi bir yıldır tutuyor olmanızla bir gün önce almanız arasında temettü hakkı açısından fark yoktur. Hak kullanım tarihinde satsanız bile ödeme size yapılır.
Alım zamanlamasında takas süresini hesaba katmak gerekir. Emrin gerçekleştiği gün ile payın hesabınıza geçtiği gün aynı değildir; son alım gününü aracı kurumun hak kullanımına ilişkin duyurusundan teyit etmek en sağlıklısı.
"Temettü avcılığı" işe yarar mı?
Fikir cazip görünüyor: hisseyi hak kullanımından hemen önce al, temettüyü kap, ertesi gün sat. Sorun şu ki hisse o gün dağıtılan tutar kadar düşük açar. Kabaca cebinize giren nakit kadar portföy değeriniz azalır.
Geriye iki şey kalır. Biri işlem maliyetleri — alım ve satım komisyonu, spread. Diğeri stopaj: temettü kaynakta kesintiye tabidir, oysa hisseyi tutup fiyat farkından elde edilen sonuç farklı vergilenir. Bu ikisi birlikte, tek dönemlik temettü avcılığını çoğu senaryoda dezavantajlı hale getirir.
Fiyatın düzeltmeden sonra hızla toparladığı örnekler elbette var. Ama bu şirkete olan talebin sonucudur, temettü mekaniğinin garantisi değil.
ABD hisselerinde ex-date farkı
ABD piyasalarında dört ayrı tarih ilan edilir: ilan tarihi, ex-dividend date, kayıt tarihi (record date) ve ödeme tarihi. Hisseyi ex-date'den önce almış olmanız gerekir; ödeme genelde birkaç hafta sonra yapılır. Ayrıca ABD şirketlerinin çoğu yılda dört kez, üçer aylık dönemlerde dağıtır — BIST'te ise yılda bir kez dağıtım daha yaygındır.
Kısaca
- Ex-date, hissenin temettü hakkı olmadan işlem görmeye başladığı gündür.
- BIST'te bu tarih "hak kullanım tarihi" olarak KAP'ta duyurulur ve ödeme günüyle aynıdır.
- Hakkı almak için hisseyi bu tarihten önce almış olmak yeterli; tutma süresi şartı yoktur.
- Hisse o gün dağıtılan tutar kadar düzeltilmiş fiyattan açılır.
- ABD'de ex-date ile ödeme tarihi ayrıdır ve dağıtım genelde üç ayda birdir.
Sıkça Sorulan Sorular
Hak kullanım tarihinde hisseyi satarsam temettüyü alır mıyım?
Evet. Hak, o tarih itibarıyla hissenin sahibi olan yatırımcıya doğar. Aynı gün satmanız ödemeyi engellemez.
Hak kullanım tarihi nereden öğrenilir?
Şirketin KAP'ta yayımladığı kâr dağıtımına ilişkin bildirimde yer alır. Genel kurul kararıyla birlikte açıklanır.
Temettüyü almak için kaç gün önce almam gerekir?
Mevzuat bir tutma süresi öngörmez. Pratikte önemli olan, hak kullanım tarihinden önce alımın gerçekleşmiş olmasıdır; takas süresi nedeniyle son alım gününü aracı kurumunuzun duyurusundan teyit edin.
Ex-date ile kayıt tarihi aynı şey mi?
Değil. Kayıt tarihi, temettü alacak ortakların kayden belirlendiği gündür; ex-date ise hissenin temettüsüz işlem görmeye başladığı gündür. BIST uygulamasında bu ayrım ABD'deki kadar belirgin değildir.
İlgili Terimler
- Temettü — Şirketin kârından dağıttığı nakit pay
- Temettü Fiyat Düzeltmesi — Ödeme günü fiyata ne olur?
- Temettü Verimi — Temettünün hisse fiyatına oranı
- Takas Süresi (T+2) — Payın hesaba geçme süresi
- Borsada Seans — İşlem saatleri ve açılış mekaniği
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.