Borsa Nedir?
Borsa, alıcı ve satıcıların bir araya gelerek hisse senedi ve tahvil gibi menkul kıymetleri alıp sattığı düzenlenmiş piyasadır. Fiziksel bir yer olmak zorunda değildir; bugün büyük ölçüde elektronik ortamda çalışır.
İki temel işlevi vardır: şirketlerin büyümek için sermaye bulmasını sağlamak ve yatırımcılara bu şirketlere ortak olma imkanı tanımak. Türkiye'de bu işlevi Borsa İstanbul üstlenir ve Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) denetiminde çalışır.
Borsa Nasıl Çalışır?
Bir şirket halka açılmaya karar verir ve hisse çıkarır. Buna halka arz denir. Yatırımcılar bu hisseleri satın alarak şirkete ortak olur. Daha sonra bu hisse senetleri borsada serbestçe alınıp satılır.
Fiyat tamamen arz ve talebe göre belirlenir: satmak isteyen çoksa fiyat düşer, almak isteyen çoksa yükselir. Şirketin açıkladığı kâr rakamları, faiz ve kur gibi makro veriler, sektöre özel gelişmeler bu dengeyi değiştirir.
İşlemler seans saatlerinde gerçekleşir. Borsa İstanbul'da sürekli işlem seansı sabah 10:00'da başlar, 18:00'da kapanır. ABD borsaları Türkiye saatiyle 16:30'da açılır; ABD'de yaz saati uygulaması sona erdiğinde bu saat 17:30'a kayar.
Aracı kurumlar bu işlemlerin borsaya iletilmesini sağlar. Sen uygulamadan emir verirsin, aracı kurum emri borsaya iletir, eşleşme gerçekleştiğinde hisse hesabına geçer. Hisselerin saklaması Merkezi Kayıt Kuruluşu'nda (MKK) kendi adına tutulur.
Slayz Canlı Borsa'da anlık fiyatları takip et →
Türkiye ve ABD Borsaları
Borsa İstanbul (BIST): Türkiye'nin tek hisse borsasıdır. 600'ün üzerinde şirketin payı işlem görür ve BIST 30, BIST 100, BIST Tüm gibi endekslerle izlenir. Slayz'da BIST hisseleri %0 komisyonla işlem görür.
ABD Borsaları: NYSE ve NASDAQ dünyanın en yüksek işlem hacmine sahip iki borsasıdır. NYSE'de günlük ortalama işlem hacmi 80 milyar dolar civarındadır; ABD borsalarının toplam piyasa değeri 75 trilyon doları aşar. Apple, Tesla, Amazon gibi şirketler burada listelenir. Slayz'da işlem başına sabit 1 dolar komisyonla erişim sağlanır.
İki piyasa arasındaki en pratik fark işlem saatleri ve para birimidir. BIST'te TL ile işlem yaparsın, ABD hisselerinde dolar bazlı fiyatlama olduğu için getirine kur hareketi de eklenir.
BIST hisselerine %0 komisyonla yatırım yap →
Risk notu: Borsada fiyatlar her an değişebilir ve anapara kaybı riski vardır. Geçmiş performans gelecek getiriyi garanti etmez. Yatırım yapmadan önce risk toleransını değerlendirmen önerilir. Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.
Sık Sorulan Sorular
Borsaya nasıl başlarım?
SPK lisanslı bir aracı kurumda yatırım hesabı açman gerekir. Slayz uygulamasını indir, hesap aç, kimlik doğrulamayı tamamla. Hesabına para yatırdıktan sonra hemen işlem yapabilirsin; şubeye gitmene gerek yok.
Borsada minimum yatırım tutarı var mı?
Sabit bir alt sınır yok. BIST'te en az 1 lot (1 hisse) alabilirsin, yani o hissenin fiyatı kadar para yeterli. ABD hisselerinde parçalı hisse özelliğiyle 1 hisseden az da alabilir, çok daha küçük tutarlarla başlayabilirsin.
Borsa kaçta açılır, kaçta kapanır?
Borsa İstanbul hafta içi sabah 10:00'da açılır, 18:00'da kapanır. ABD borsaları Türkiye saatiyle 16:30 ile 23:00 arasında açıktır; ABD'de yaz saati bittiğinde bu aralık 17:30 ile 00:00 olarak kayar.
Borsa hafta sonu açık mı?
Hayır. Hem Borsa İstanbul hem ABD borsaları cumartesi ve pazar kapalıdır. Resmi tatillerde de işlem yapılmaz; BIST ve ABD borsalarının tatil takvimleri birbirinden farklıdır.
Borsada kazançtan vergi ödenir mi?
Borsa İstanbul'da işlem gören hisselerin alım satım kazancında gerçek kişiler için stopaj oranı %0'dır ve bu kazançlar ayrıca beyan edilmez. Temettüde %15 stopaj kesilir. ABD hisselerinden elde edilen kazançlar farklı vergilenir ve beyan yükümlülüğü doğurabilir. Detaylar için borsada vergi sayfasına bakabilir, kendi durumun için mali müşavirine danışabilirsin.
Borsa ile kripto para arasındaki fark nedir?
Borsa, devlet denetimindeki resmi piyasalarda şirket hisselerini kapsar; arkasında bilançosu ve kârı olan gerçek şirketler vardır. Kripto para piyasası farklı bir düzenleme yapısına sahiptir, merkezi bir otoritesi yoktur ve 7/24 işlem görür. Fiyat dalgalanmaları da genelde çok daha serttir.
Borsada para kaybedebilir miyim?
Evet. Hisse fiyatları düşebilir, aldığın şirket iflas ederse yatırdığın tutarın tamamını kaybedebilirsin. Tek bir hisseye tüm birikimini koymamak ve portföyü farklı şirket ve varlıklara dağıtmak bu riski sınırlar. Buna diversifikasyon denir.