İz Süren Stop (Trailing Stop) Nedir? Mesafe Nasıl Seçilir?
İz süren stop (trailing stop), stop seviyesinin fiyatla birlikte hareket ettiği bir zarar durdur türüdür. Fiyat lehinize gittiğinde stop da yukarı taşınır; aleyhinize döndüğünde ise olduğu yerde kalır.
Amaç, kâr birikirken bunun bir kısmını korumaya almak.
Nasıl çalışır?
40 TL'den alım yaptınız ve 2 TL mesafeli bir iz süren stop kurdunuz:
| Fiyat | Stop seviyesi |
|---|---|
| 40,00 (giriş) | 38,00 |
| 43,00'a yükseldi | 41,00 — yukarı taşındı |
| 47,00'a yükseldi | 45,00 — yukarı taşındı |
| 45,50'ye geri çekildi | 45,00 — sabit kaldı |
| 45,00'a indi | Tetiklendi |
Tek yönlü çalışır: stop asla aşağı inmez. Bu yüzden pozisyona girdiğiniz seviyenin üzerine çıktığınızda, fiyat geri dönse bile zararla çıkma olasılığı ortadan kalkar.
Mesafe genelde iki şekilde belirlenir: sabit tutar (2 TL) veya yüzde (%5).
Mesafeyi seçmek asıl karar
İz süren stop kurmanın kolay kısmı emri girmek. Zor kısmı mesafeyi doğru seçmek — ve burası en çok hata yapılan yer.
Yaygın yaklaşım herkese aynı yüzdeyi uygulamak: "%5 mesafe koyarım." Sorun şu ki %5, farklı paylarda tamamen farklı anlamlara gelir.
- Günlük hareket aralığı %1,5 olan bir payda %5 mesafe geniş bir tampon sağlar. Stop ancak gerçek bir trend dönüşünde tetiklenir.
- Günlük hareket aralığı %6 olan bir payda aynı %5 mesafe, normal bir gün içi dalgalanmada tetiklenir. Hiçbir şey olmamışken pozisyondan çıkarsınız.
Doğru yaklaşım mesafeyi payın kendi oynaklığına göre belirlemek. Ölçü olarak günlük ortalama hareket aralığı veya beta gibi göstergeler kullanılabilir. Mesafe, payın olağan gürültüsünün üzerinde kalmalı.
Aksi halde iz süren stop koruma değil, sistematik olarak erken çıkma makinesine dönüşür.
Bilinmesi gereken iki sınırlama
Tetiklendiğinde slipaj olur. İz süren stop da sonuçta bir stop emridir. Tetiklendiğinde piyasa emri olarak çalışıyorsa slipaj riski aynen geçerlidir; hesapladığınız seviyeden uzak bir fiyattan çıkabilirsiniz.
Aracı kurum tarafında çalışır. İz süren stop borsanın tanımladığı bir emir tipi değil, şartlı emir mantığıyla kurum sisteminde takip edilen bir yapıdır. Emir defterinde görünmez ve çalışması kurumun altyapısına bağlıdır.
Kısaca
- İz süren stop, fiyat lehinize hareket ettikçe stop seviyesini yukarı taşır.
- Stop asla aşağı inmez; tek yönlü çalışır.
- Mesafenin payın oynaklığına göre seçilmesi gerekir; sabit yüzde yanıltıcıdır.
- Dar mesafe normal dalgalanmada erken çıkışa yol açar.
- Tetiklendiğinde slipaj riski geçerlidir ve emir kurum tarafında çalışır.
Sıkça Sorulan Sorular
İz süren stop mesafesi ne olmalı?
Payın olağan günlük hareket aralığının üzerinde bir mesafe seçilmesi gerekir. Sabit bir yüzde tüm paylar için uygun değildir.
Stop seviyesi geri iner mi?
Hayır. Fiyat düştüğünde stop olduğu yerde kalır; yalnızca fiyat yeni bir zirve yaptığında yukarı taşınır.
Seans kapalıyken iz süren stop çalışır mı?
Emir kurum sisteminde takip edildiği için tetiklenmesi işlem saatlerine bağlıdır. Uygulamanın detayları aracı kuruma göre değişir.
İlgili Terimler
- Zarar Durdur (Stop-Loss) — Sabit seviyeli karşılığı
- Zarar Durdur Limitli Emir — Slipajı sınırlayan alternatif
- Volatilite — Mesafe seçiminin dayanağı
- Şartlı Emir — Bu emrin çalıştığı katman
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.