Temel Kavramlar

Temettü Dağıtım Oranı (Payout Ratio) Nedir?

Temettü dağıtım oranı, bir şirketin net kârının yüzde kaçını temettü olarak dağıttığını gösterir. İngilizcesi payout ratio. Şirketin kârını ortaklarıyla mı paylaştığını yoksa büyümek için içeride mi tuttuğunu tek sayıda özetler.

Nasıl hesaplanır?

Dağıtım oranı = (Dağıtılan toplam temettü ÷ Net dönem kârı) × 100

Hisse başına da hesaplanabilir; sonuç aynıdır:

Dağıtım oranı = (Hisse başına temettü ÷ Hisse başına kâr) × 100

500 milyon TL kâr açıklayıp 200 milyon TL dağıtan bir şirketin oranı %40'tır. Kalan %60 şirkette kalır: yatırıma gider, borç öder ya da nakit olarak bekletilir.

Sağlıklı bir dağıtım oranı kaçtır?

Tek bir doğru rakam yok, ama aralıkların anlattığı şeyler var:

AralıkGenellikle ne anlatır
%0Şirket kârını tamamen içeride tutuyor. Büyüme aşamasındaki şirketlerde olağan.
%20–50Dengeli. Hem ortağa nakit gidiyor hem büyümeye kaynak kalıyor.
%50–80Olgun şirket profili. Bankalar, telekom ve altyapı şirketlerinde sık görülür.
%80 üzeriKârın neredeyse tamamı dağıtılıyor. Kâr daralırsa temettü de daralır.
%100 üzeriKârdan fazlası dağıtılıyor. Aşağıda açıklanan özel bir durum.

Aynı oran iki şirkette farklı anlama gelir. Hızlı büyüyen bir teknoloji şirketinin %70 dağıtması, büyüyecek yeri kalmadığının işaretidir. Bir elektrik dağıtım şirketinin %70 dağıtması ise beklenen davranıştır.

%100'ün üzerinde dağıtım oranı ne anlama gelir?

Şirket o yıl kazandığından fazlasını dağıtıyor demektir. Kaynağı ya geçmiş yılların birikmiş kârı ya da nakit rezervidir. Birkaç sebebi olabilir:

  • Kâr geçici bir nedenle düşmüş ama şirket temettü politikasını bozmak istemiyor.
  • Muhasebesel kâr düşük çıkmış — örneğin büyük bir amortisman veya kur farkı gideri yüzünden — ama nakit akışı güçlü.
  • Şirket nakit fazlasını ortaklara aktarıyor.

İlk ikisi normal olabilir, ama üst üste birkaç yıl %100'ün üzerinde dağıtım genelde sürdürülemez. Bu yüzden orana bakarken gelir tablosundaki muhasebesel kârın yanında faaliyetlerden gelen nakde de bakmak gerekir. Temettü kârla değil nakitle ödenir.

Türkiye'de kâr dağıtımı zorunlu mu?

Halka açık ortaklıklar için asgari kâr dağıtım zorunluluğu bulunmuyor. Şirketler bir kâr dağıtım politikası belirleyip kamuya açıklamak durumundadır, ancak politikanın içeriğinde belirli bir oran şartı yoktur. Kâr dağıtılıp dağıtılmayacağına her yıl genel kurul karar verir.

Uygulamada bu, kâr dağıtım politikasını okumanın önemli olması demek. Şirket "dağıtılabilir kârın en az %30'unu dağıtmayı hedefliyoruz" diyorsa bu bir taahhüt değil, bir niyet beyanıdır; ama yine de yönetimin nasıl düşündüğünü gösterir.

Kısaca

  • Dağıtım oranı = dağıtılan temettü ÷ net kâr × 100.
  • Düşük oran büyümeye, yüksek oran olgunluğa işaret eder. Doğru aralık sektöre bağlıdır.
  • %100'ün üzeri kârdan fazlasının dağıtıldığı anlamına gelir; sürekli olursa sürdürülemez.
  • Muhasebesel kâr yanıltabilir, nakit akışına da bakmak gerekir.
  • Türkiye'de asgari dağıtım zorunluluğu yoktur; karar her yıl genel kurulundur.

Sıkça Sorulan Sorular

Dağıtım oranı düşük olan şirket kötü mü?

Hayır. Kârını yatırıma yönlendiren bir şirket uzun vadede daha hızlı büyüyebilir. Düşük oran, temettü arayan yatırımcı için uygun olmadığını gösterir; şirketin kalitesi hakkında tek başına bir şey söylemez.

Dağıtım oranı ile temettü verimi aynı şey mi?

Değil. Dağıtım oranı temettüyü kâra böler, temettü verimi ise hisse fiyatına böler. Biri şirketin cömertliğini, diğeri sizin ödediğiniz fiyata göre getiriyi ölçer.

Geri alım yapan şirketlerin dağıtım oranı neden düşük görünür?

Çünkü hisse geri alımı bu formüle girmez. Nakdi ortağa temettü yerine geri alımla aktaran şirketler, ortağa ciddi kaynak aktarmasına rağmen dağıtım oranı tablosunda cimri görünür.

Zarar eden şirket temettü dağıtabilir mi?

Geçmiş yıl kârları veya yedekleri yeterliyse dağıtabilir. Bu durumda dağıtım oranı hesaplanamaz, çünkü paydadaki net kâr negatiftir.

İlgili Terimler

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.