Temel Kavramlar

Derinlik (Kademe) Ekranı Nasıl Okunur?

Derinlik ekranı — kademe ekranı veya emir defteri de denir — bir payda o an bekleyen alım ve satım emirlerini fiyat seviyelerine göre listeleyen tablodur. Gerçekleşmiş işlemleri değil, gerçekleşmeyi bekleyen emirleri gösterir.

Fiyat grafiği geçmişi anlatır; derinlik ekranı şu anki arz ve talebi gösterir.

Nasıl görünür?

ALIŞ SATIŞ Emir Adet Fiyat Fiyat Adet Emir 412 128.400 41,80 41,84 9.500 3 96 31.200 41,78 41,86 74.100 211 58 19.750 41,76 41,88 52.800 143 24 8.300 41,74 41,90 40.600 88 makas 0,04 TL En iyi alış 41,80 · en iyi satış 41,84. İlk satır en yakın kademedir. 41,84 kademesinde 9.500 lot yalnızca 3 emirden geliyor — tek bir satıcı çekilirse o kademe boşalır ve fiyat 41,86'ya atlar.

Kolonlar ne anlatır?

  • Fiyat (kademe). Emirlerin bekletildiği seviyeler. Sol tarafta alıcıların ödemeye razı olduğu, sağ tarafta satıcıların istediği fiyatlar.
  • Adet. O kademede bekleyen toplam lot miktarı.
  • Emir. Bu adedin kaç ayrı emirden oluştuğu.

En üstteki iki satır arasındaki fark alış-satış makasıdır. Örnekte 4 kuruş: alıcılar 41,80'e kadar çıkmış, satıcılar 41,84'ten aşağı inmiyor.

Emir sayısı neden önemli?

Türkçe kaynakların neredeyse tamamı derinlik ekranını yalnızca adet üzerinden anlatıyor. Oysa aynı adet, emir sayısına göre bambaşka iki durumu ifade eder.

Yukarıdaki örneğe bakın. Satış tarafındaki iki kademe:

  • 41,84 → 9.500 lot, 3 emir. Ortalama emir yaklaşık 3.000 lot. Büyük oyuncular.
  • 41,86 → 74.100 lot, 211 emir. Ortalama emir 350 lot civarı. Küçük yatırımcı kalabalığı.

İkisinin dayanıklılığı farklıdır. Az emirden oluşan bir kademe kırılgandır: emir sahiplerinden biri emrini iptal ederse kademe hızla boşalır. Yüz emirden oluşan bir kademede aynı hacmin çekilmesi çok daha zordur.

Bu ayrımı görmek, "duvar" diye tarif edilen büyük emirlerin gerçekten duvar mı yoksa tek bir kararla kalkabilecek bir görüntü mü olduğunu anlamaya yardımcı olur.

Neye dikkat etmeli?

Derinlik anlıktır. Ekranda gördüğünüz emirler gerçekleşmiş taahhütler değil, iptal edilebilir niyetlerdir. Saniyeler içinde değişebilir.

Emirler yanıltıcı olabilir. Gerçekleştirme niyeti olmadan girilip fiyat hareket edince iptal edilen emirler, emir defteri manipülasyonunun bilinen yöntemlerinden biridir. Tek bir büyük emri sinyal olarak okumak risklidir.

Kademe sayısı sınırlıdır. Uygulamalar genelde ilk birkaç kademeyi gösterir. Daha uzaktaki emirler ekranda görünmez, dolayısıyla toplam derinlik hakkında tam bilgiye sahip olmazsınız.

Pratik faydası. Derinlik ekranı, piyasa emri girmenin ne kadar riskli olduğunu görmenizi sağlar. Karşı tarafta ince bir kademe varsa emriniz birkaç kademeyi süpürüp beklediğinizden kötü bir ortalamadan gerçekleşebilir. Bu durumda limit emir kullanmak gerekir.

Kısaca

  • Derinlik ekranı bekleyen emirleri fiyat kademelerine göre gösterir.
  • Üç kolon vardır: fiyat, adet ve emir sayısı.
  • En iyi alış ile en iyi satış arasındaki fark alış-satış makasıdır.
  • Aynı adet, az emirden oluşuyorsa kırılgan; çok emirden oluşuyorsa dayanıklıdır.
  • Emirler iptal edilebilir; büyük emirler her zaman gerçek talebi göstermez.

Sıkça Sorulan Sorular

Derinlik ekranı gerçekleşmiş işlemleri gösterir mi?

Hayır. Yalnızca bekleyen emirleri gösterir. Gerçekleşen işlemler ayrı bir listede — işlem defterinde — görüntülenir.

Alış tarafındaki adet fazlaysa fiyat yükselir mi?

Zorunlu olarak değil. Bekleyen emirler iptal edilebilir ve piyasaya yeni emirler girebilir. Anlık denge bir yön göstergesi değildir.

Neden bazı uygulamalarda emir sayısı kolonu yok?

Gösterilen kolonlar ve kademe sayısı aracı kurum uygulamasına göre değişir. Emir sayısı bilgisi bazı ekranlarda gizli olabilir.

İlgili Terimler

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.