Temel Kavramlar

Emir İptali ve Emir Değiştirme Nasıl Çalışır?

Borsaya girilen bir emir, gerçekleşene kadar iptal edilebilir veya değiştirilebilir. Kural bu — ama önemli olan istisnalar.

Gerçekleşen kısım geri alınamaz

En sık karşılaşılan yanlış anlama burada. Emir kısmen gerçekleştiyse yalnızca kalan kısım iptal edilebilir.

10.000 lot alım emri girdiniz, 3.000 lotu gerçekleşti. Bu noktada iptal ettiğinizde:

  • Gerçekleşen 3.000 lot portföyünüzde kalır — bu bir işlemdir, geri alınamaz
  • Bekleyen 7.000 lot iptal edilir

"Emri iptal ettim ama hisse hesabımda" durumunun açıklaması bu. Borsada gerçekleşen işlem kesindir; iptal yalnızca ileriye dönük çalışır.

Değiştirmek sıranızı bozar

Emir değiştirmenin görünmeyen bir bedeli var. Fiyatı değiştirdiğinizde veya miktarı artırdığınızda zaman önceliğinizi kaybedip kuyruğun sonuna düşersiniz.

Kalabalık bir kademede uzun süre bekleyip sıranın başına gelmişseniz, küçük bir iyileştirme için emri değiştirmek bu birikimi sıfırlar. Miktarı azaltmak genelde sırayı korur.

İptalin kısıtlandığı üç durum

Emir iptali her zaman serbest değil. Üç durumda kısıtlanır ve üçü de farklı sebeplerle:

  • Eşleştirme seansı. Emir toplama aşamasında iptal genelde mümkündür, ancak fiyat belirleme aşamasına geçildikten sonra kısıt uygulanır. Amaç, hesaplanan açılış fiyatının son saniyede bozulmasını engellemek.
  • Devre kesici. İşlemlerin durduğu süre boyunca uygulanan esaslara göre kısıt olabilir.
  • VBTS tedbiri. Emir iptalinin kısıtlanması bizzat bir tedbir türüdür. Bir payda bu tedbir yürürlükteyse girdiğiniz emri serbestçe geri çekemezsiniz.

Üçüncüsü özellikle önemli: tedbirli bir payda emir girmeden önce hangi kısıtların geçerli olduğunu bilmek gerekir. Aksi halde geri alamayacağınız bir emir girmiş olursunuz.

Neden kısıtlanıyor?

Gerçekleştirme niyeti olmadan emir girip fiyat hareket edince iptal etmek, emir defteri manipülasyonunun temel yöntemidir. Derinlik ekranında beliren büyük bir emir diğer katılımcıların davranışını değiştirir; emir sahibi bu etkiyi kullanıp emri çekerse piyasa yanlış bilgiyle hareket etmiş olur.

İptal kısıtları bu davranışı maliyetli hale getirir.

Kısaca

  • Emirler gerçekleşene kadar iptal edilebilir veya değiştirilebilir.
  • Kısmen gerçekleşen emirde yalnızca kalan kısım iptal edilir.
  • Fiyat değişikliği ve miktar artırımı zaman önceliğini kaybettirir.
  • Eşleştirme seansı, devre kesici ve VBTS tedbirlerinde iptal kısıtlanabilir.
  • Kısıtların amacı emir defteri manipülasyonunu güçleştirmektir.

Sıkça Sorulan Sorular

Emri iptal ettim ama hisse hesabımda, neden?

Emrin bir kısmı iptal etmeden önce gerçekleşmiş olabilir. Gerçekleşen işlem iptal edilemez; yalnızca bekleyen kısım iptal edilir.

Seans kapandıktan sonra emrim ne olur?

Emrin geçerlilik süresine bağlıdır. Günlük emirler seans sonunda otomatik olarak iptal edilir; daha uzun süreli geçerlilik tipleri sonraki seanslarda beklemeye devam eder.

Emir iptali ücrete tabi mi?

Uygulama aracı kuruma göre değişir. Kendi kurumunuzun fiyatlandırma tablosundan kontrol etmek gerekir.

İlgili Terimler

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.